De brieven van Jan

HomepageSamen Kansrijk en GezondDe brieven van Jan

Op reis door Nederland met Jan Schuurman Hess

In 2011 maakte Jan Schuurman Hess een voettocht door Nederland. Doel: mensen ontmoeten, horen wat er speelt en de staat van onze sociaaldemocratie onderzoeken. Nu, vijftien jaar later, is het tijd voor een update. En dus gaat Jan opnieuw op ontdekkingstocht. Niet meer te voet, wel met dezelfde missie. ‘Ik wil horen wat er goed gaat én waar het schuurt.’

Een jaar lang gaat Jan (69) een dag in de week op reis naar plaatsen waar Samen Kansrijk en Gezond projecten ondersteunt op het gebied van gezinnen, gezondheid en armoede. ‘Ik ben heel benieuwd naar het effect van die projecten, dus ik wil praten met de mensen die ze uitvoeren en degenen voor wie ze zijn bedoeld,’ vertelt hij.

Maar daar stopt het niet: Jan gaat ook de wijk in om poolshoogte te nemen en de sfeer te proeven. ‘Ik spreek mensen op straat aan, want ik wil weten: wat leeft hier? Wat maken mensen mee? Zo probeer ik de tijdgeest te vangen en voelbaar te maken wat er belangrijk is in verschillende regio’s.’

Alphen aan den Rijn

Brieven van een vriend

Zijn ervaringen deelt hij in briefvorm, net als de vorige keer. ‘Daarbij heb ik geen specifieke lezer in gedachten: ik schrijf aan iedereen die het wil ontvangen. En ik hoop dat ik aan het eind van het project een soort vertrouwde vriend kan zijn voor wie mijn brieven gelezen heeft.’

Hoe doe je dat vandaag de dag eigenlijk, ‘zomaar’ in contact komen met mensen op straat? Daar heeft Jan zo zijn manieren voor. ‘Het kan zo simpel zijn als de weg vragen. Dat doen mensen tegenwoordig bijna niet meer, door de komst van smartphones. Maar het is een heel mooie manier om contact te maken.’

De twee sleutelwoorden van zijn reis: tijd en aandacht. ‘Dat vind ik heel belangrijke dingen in deze wereld van computers,’ aldus Jan. ‘Tijd en aandacht zijn onbetaalbaar in een samenleving waarin geld en efficiëntie leidend zijn. Ik vind het dan ook heerlijk dat ik dit mag doen. Het is een groot voorrecht om te luisteren naar verhalen van mensen.’

Gemeenschapskracht bij jongeren

Net als vele anderen maakt Jan zich regelmatig zorgen over de staat van de wereld. ‘De tegenstellingen in de samenleving zijn nóg groter dan vijftien jaar geleden,’ zegt hij. ‘Al was het toen ook niet best. Maar ik vind ook altijd weer lichtpuntjes en tekens van hoop.’

Daarvoor kijkt hij onder andere naar de jongere generatie. Die zijn volgens hem minder bezig met het individu dan zijn leeftijdsgenoten. ‘Ik zie bij de generatie van mijn kinderen, twintigers en dertigers, veel gemeenschapskracht. Het zijn de jongeren die zeggen: we kijken naar elkaar om. We moeten wel. Daar put ik hoop uit.’

Benieuwd naar de eerste brief van Jan?

Lees 'm hier

De brieven van Jan: een reis door de tijdsgeest

Binnen Samen Kansrijk en Gezond zijn we gestart we met een nieuwe verhalenserie: De brieven van Jan. Journalist en publicist Jan Schuurman Hess reist de komende periode door de gebieden om vast te leggen wat er speelt – zichtbaar én onder de oppervlakte.

Verhalen van mensen die het verschil maken. Soms vooraan, vaak juist op de achtergrond. Mensen die zien wat nodig is en daarnaar handelen.

Wat gebeurt er in buurten en wijken?
Waar schuurt het? Wat komt er op gang?
En wat zegt dat over de tijd waarin we leven?

Met deze reis brengen we een ander soort kennis in beeld. Geen cijfers of rapportages, maar verhalen die laten zien hoe verandering er van binnenuit uitziet. Daarmee sluiten de brieven aan op wat we ook in het programmaonderzoek zien, en maken ze voelbaar wat in de praktijk gebeurt.

De route van Jan loopt langs verschillende gebieden in Nederland. Van Heerlen-Noord tot Het Hogeland en van De Fryske Marren tot Den Haag.

De brieven die ontstaan zijn momentopnamen van een beweging. Samen vormen ze een tijdsdocument van Samen Kansrijk en Gezond. Op termijn brengen we deze verhalen samen.