Veelgestelde vragen

Ruimte voor Geestkracht is een programma van FNO dat tien jaar lang werkt aan het mentaal gezond maken, houden en ondersteunen van jongvolwassenen in Nederland (16-35 jaar). We doen dit samen met jongvolwassenen zelf, met regio’s én met landelijke partijen. In een vijftal regio’s bouwen we aan netwerken die werken aan mentale gezondheid op een manier die écht past bij jongeren en hun leven. Tegelijk maken we ruimte om regels, systemen en geldstromen anders te organiseren.

Mentale gezondheid staat onder druk. Een op de drie jongvolwassenen heeft psychische klachten. Hulp is vaak versnipperd, sluit niet goed aan of komt pas laat op gang. Tegelijk zijn er in Nederland veel waardevolle initiatieven – maar die lopen vaak vast op regels, losse financiering of gebrek aan samenhang. Ruimte voor Geestkracht pakt dit aan. We kijken verder dan de zorg alleen en werken – samen met jongeren – aan duurzame verandering in hoe we mentale gezondheid organiseren en ondersteunen.

Geestkracht gaat over de kracht om met het leven om te gaan — met alles wat erbij hoort. Soms heb je hulp nodig, soms red je het zelf. Geestkracht is het vermogen om overeind te blijven, om te herstellen, om steun te vragen én te geven. Wij vinden dat iedereen ruimte moet krijgen om die geestkracht te ontwikkelen en behouden.

We gebruiken de term jongvolwassenen omdat het gaat om mensen in een levensfase vol grote veranderingen en keuzes – van 16 tot 35 jaar. Je ontwikkelt je identiteit, bouwt relaties op, zoekt je weg in werk, studie of zelfstandigheid. In die periode ontstaat bij veel mensen (voor het eerst) psychische problematiek. Tegelijk is het ook een fase vol mogelijkheden, veerkracht en groei. Jongvolwassen zegt dus iets over waar je staat in het leven – niet alleen over je leeftijd, maar over je ontwikkeling.

Jazeker! Jongeren zijn bij ons geen ‘doelgroep’, maar mede-eigenaar van het programma. Team Geestkracht is ons jongvolwassenenpanel dat meedenkt, adviseert en agendeert. Zij ondersteunen ook de regio’s bij het goed inrichten van jongerenparticipatie.

Omdat blijvende verandering tijd kost. We willen geen quick fixes, maar structurele oplossingen die we samen met jongvolwassenen en betrokken partijen ontwikkelen. Daarom investeren we langdurig, samen met regio’s en jongeren.

We richten ons op de oorzaken van mentale problemen, niet alleen op de klachten. Geen losse projecten, maar langdurige samenwerking in regio’s. Jongvolwassenen denken niet alleen mee, ze beslissen mee. En we pakken niet alleen de zorg aan, maar ook het systeem eromheen, van regels tot geldstromen.

Nee. De ggz blijft onverminderd belangrijk. Dit programma heeft als droom dat jongvolwassenen eerder en makkelijker ondersteuning krijgen, dat hun omgeving hen helpt om mentaal gezond te blijven, en dat de ggz zich kan richten op mensen die intensieve hulp nodig hebben.

Mentale gezondheid speelt zich af in het echte leven – op school, werk, thuis, in de wijk. Regio’s zijn dé plek waar je verschil kunt maken in het dagelijks leven van jongeren. Hier kunnen organisaties samenwerken en aansluiten bij wat jongeren echt nodig hebben.

Verandering begint lokaal. We weten uit ervaring dat je dit soort complexe vraagstukken niet in een keer landelijk verandert. Daarom starten we in een vijftal regio’s. Daar laten we zien wat werkt, leren we van de praktijk en bouwen we aan duurzame samenwerking. Die lessen gebruiken we om stap voor stap ook op andere plekken én op landelijk niveau verandering mogelijk te maken.

Een regio in ons programma is een gebied met minimaal 200.000 inwoners. Dat kan een stad zijn zoals Groningen, of een groter landelijk gebied zoals Twente.

We zoeken regio’s met lef en visie. Regio’s waar partijen willen samenwerken aan mentale gezondheid, mét jongeren. We kijken onder meer naar jongerenparticipatie, samenwerking tussen domeinen, schaalgrootte, en bereidheid tot co-financiering. Regio’s tekenen voor tien jaar samenwerking — geen tijdelijke pilot, maar een duurzame aanpak.

Onder andere jongvolwassenen zelf, gemeenten, zorgverzekeraars en uitvoerende organisaties (zoals ggz, welzijn en onderwijs). Daarnaast sluiten vaak ook GGD, werkgevers, jongerenorganisaties en huisartsen aan. Iedereen die wil samenwerken aan een mentaal gezonde regio.

Die blijven niet op eilandjes. Regio’s leren van elkaar. We delen ervaringen, inzichten en dilemma’s. Alles wat we ontdekken gebruiken we om ook op landelijk niveau verandering in gang te zetten, bijvoorbeeld in wet- en regelgeving of financiering.

We leren continu van data en ervaringen. We monitoren op resultaten, maar vooral ook op impact: wat merken jongvolwassenen ervan? Wat verandert er in beleid, samenwerking en financiering? We delen wat werkt (en wat niet) en verbeteren samen.

Ruimte voor Geestkracht werkt met resultaatgerichte financiering, niet met losse projectsubsidies. Regio’s krijgen ruimte om langjarig samen te werken aan impact, mét afspraken over doelen en verantwoording.

Bij Ruimte voor Geestkracht financieren we geen individuele interventies of losse projecten. In plaats daarvan ondersteunen we een vijftal regionale netwerken die samenwerken aan een mentaal gezondheidsplan voor jongvolwassenen. Deze netwerken zetten in op preventie, samenwerking tussen domeinen en structurele oplossingen die verder gaan dan tijdelijke projecten.

We werken dus niet met open calls of subsidieaanvragen. Heb je een initiatief of interventie dat bijdraagt aan de mentale gezondheid van jongvolwassenen? Zoeken dan contact met de regionale mentale gezondheidsnetwerken om te verkennen of jouw aanpak past binnen hun plannen. Zodra de regio’s waarmee wij samenwerken zijn vastgesteld, publiceren we deze op onze website.

Ja, dat kan.

Ruimte voor Geestkracht werkt met een beperkt aantal regionale netwerken die gedurende tien jaar worden ondersteund om samen te werken aan het realiseren van duurzame mentale gezondheid van jongvolwassenen. We kijken naar regionetwerken die ook juist op veerkracht en weerbaarheid inzetten en dus de brede leefdomeinen van jongvolwassenen bedienen. Denk hierbij aan betrokken partners uit gemeente(n), zorg, welzijn, onderwijs, jongvolwassenen en zorgverzekeraar(s).

Is dit voor jouw regio van toepassing, dan horen we dat graag. Neem contact op met programmaleider Charlotte van den Akker.

Ja. We versterken wat er al is en sluiten aan bij landelijke bewegingen. Denk aan het IZA, GALA, MIND Us, Trimbos-instituut of VWS. Ook andere fondsen nodigen we uit om samen op te trekken.

Ruimte voor Geestkracht werkt met resultaatgerichte financiering. Regio’s krijgen ruimte om langjarig samen te werken aan impact, mét afspraken over doelen en verantwoording.

Niet het uitvoeren van activiteiten, maar het behalen van aantoonbare maatschappelijke resultaten moet hierbij centraal staan. Betalingen zijn gekoppeld aan de impact die wordt gerealiseerd.

In het stuk ‘Resultaatgerichte financiering’, dat is geschreven door Social Finance NL, worden de kenmerken en toepassingsmogelijkheden van resultaatgerichte financiering binnen de context van Ruimte voor Geestkracht beschreven.

Lees ‘Resultaatgerichte financiering’ (pdf)

Ja dat kan! Ruimte voor Geestkracht werkt met resultaatgerichte financiering. Regio’s krijgen ruimte om langjarig samen te werken aan impact, mét afspraken over doelen en verantwoording.

Tijdens gesprekken in de regio’s merken we dat vaak wordt gedacht dat gemeenten en zorgverzekeraars juridisch niet mogen bijdragen aan resultaatgerichte financiering. Er leeft een beeld dat dit soort financiering voor zorgverzekeraars en gemeenten wettelijk en juridisch niet mogelijk is. En dat is een onterecht beeld, zo blijkt uit een onderzoek dat advocatenkantoor Van Doorne in opdracht van Ruimte voor Geestkracht heeft uitgevoerd.

De bevindingen van Van Doorne hebben we in een handzame Q&A gezet. Daarin lees je in hoeverre gemeenten en zorgverzekeraars wettelijke en juridische ruimte hebben, de uitdagingen die daarbij spelen en welke kansen dit biedt om samen te investeren in duurzame mentale gezondheid voor jongvolwassenen.

Download de Q&A hier (pdf)

Denk mee, doe mee. We zoeken regio’s met energie en lef om samen aan de slag te gaan. Wil je verkennen of jouw regio past? Neem contact op met programmaleider Charlotte van den Akker. We denken graag met je mee.

Team Geestkracht is het jongerenpanel van het programma Ruimte voor Geestkracht. Wij denken mee, beslissen mee en houden het programma scherp. We zorgen ervoor dat de stem van jongvolwassenen serieus wordt genomen – niet als bijzaak, maar als uitgangspunt. We geven advies, zetten thema’s op de agenda en bouwen mee aan verandering.

Team Geestkracht bestaat uit jongvolwassenen tussen de 16 en 35 jaar met allerlei achtergronden en ervaringen. Sommigen hebben zelf psychische klachten (gehad), anderen zetten zich juist in voor hun omgeving. Wat we delen: we willen dat het systeem beter werkt voor jongeren. Wij brengen de praktijk, de ervaring en de vragen in waar het echt om draait.

Nee. Het programma Ruimte voor Geestkracht draait om álle jongvolwassenen tussen 16 en 35 jaar. Want mentale gezondheid is iets waar iedereen baat bij heeft – ook als je (nog) geen klachten hebt.

Stuur even een mailtje naar duovoorzitter Noaz:

Je hoeft het niet alleen te doen. Je merkt dat je eerder en makkelijker hulp vindt zonder omwegen. Je omgeving begrijpt beter wat jij nodig hebt. En je wordt uitgenodigd om mee te denken of te doen: in je gemeente, in projecten of op school. Jij telt mee.

Download hier het logo van Ruimte voor Geestkracht (jpg). Heb je een speciaal format nodig, bijvoorbeeld voor drukwerk (.eps) of voor een gekleurde ondergrond, mail dan naar communicatie@fnozorgvoorkansen.nl.

Mail je vraag naar fabienne.roukema@fnozorgvoorkansen.nl.