Wat doe je als je voelt: dit gaat zo niet? In veel organisaties gaan we juist dan harder praten, strakker plannen of nóg meer uitleggen. Victorine Plante, artistiek leider en regisseur bij de Utrechtse theatergroep Aluin, stelt in deze aflevering van Hoe geef jij richting? een andere beweging voor: herijken. Even stoppen, benoemen wat er gebeurt, en pas dan samen verder. En deze theatermaker deelt meer ervaringen. Veel meer.
Wil je horen hoe Victorine de balans zoekt – tussen grip en loslaten, tussen denken en doen, tussen theater en kantoor? Wandel dan mee met Ann en Victorine.
Ann Kusters ging in gesprek met Victorine Plante over samenwerken, oefenen en verantwoordelijkheid nemen.
Victorine en Ann spreken af in hun thuisstad Utrecht voor deze podcastwandeling. Samen over het jaagpad langs de Kromme Rijn. Er hangt regen in de lucht, maar dat houdt ze niet tegen. Gelukkig maar, want de twee hebben veel te bespreken. Over richting geven in hun leven en werk en de verantwoordelijkheid die daarbij hoort.
‘Als je het kan, als er ruimte is, herijk de situatie. Als je ziet: dit gaat mis… herijk het met elkaar,’ geeft Victorine als advies aan Ann. Hoe doe je dat dan? Victorine: ‘Eigenlijk gewoon met elkaar zeggen van… dit gaat niet. We kunnen nu niet verder.’ Victorine geeft een concreet voorbeeld: een presentatie waarbij de helft afgeleid is, of zichtbaar weerstand heeft. Haar voorstel is niet ‘doorduwen’, maar het gezamenlijke contract herstellen: we zijn hier samen, dus laten we ook samen kijken wat nodig is om dit goed af te maken.
In Victorine’s ogen is herijken ook een vorm van verantwoordelijkheid nemen. Je moet niet alles zelf willen oplossen of controleren. Maar erken: soms is het jouw taak om het moment te markeren. Wanneer een gesprek vastloopt, een samenwerking stokt of de energie uit een groep verdwijnt, kun je niet wachten tot iemand anders het benoemt. Richting geven betekent dan dat jij degene bent die zegt: zo gaat het niet, laten we opnieuw kijken hoe we verder kunnen.
Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het lastig. Leidinggevenden zitten vaak op analyseniveau: ze kijken naar het proces. Daardoor reageren ze soms later dan iemand die volledig in het moment zit. Victorine kent dat verschil goed uit het theater: als acteur ben je gefocust op je eigen rol, terwijl je als regisseur juist overzicht houdt. Richting geven vraagt om beide. Soms stap je naar voren en benoem je wat er gebeurt; soms doe je juist een stap terug en laat je ruimte voor anderen.
Ook durven oefenen is richting geven. Op een toneelschool is repetitie de norm: je probeert iets en het mag tien keer fout zijn. Daarmee ontdek je hoe het werkt. Victorine zegt dat ze dat iedereen gunt: ‘Durf gewoon al die vragen te stellen en al die fouten te maken.’
Ann vat het samen: liever iets proberen dat misgaat, dan eerst volledig uitdenken hoe het perfect zou zijn. Victorine stemt in: ‘Je kan toch helemaal niets in één keer? Je leert pas door te doen, te ervaren en te reflecteren.’ Ze verbindt dit aan een trend die ze steeds vaker ziet: mensen die het vooral ‘goed’ willen doen. Ze vertelt over studenten die feedback meteen vertalen naar falen: ‘Dan heb ik het dus niet goed gedaan.’ Terwijl haar bedoeling is: je bent aan het leren. ‘Het is nog niet goed. Maar ik denk dat je hier meer van leert dan als ik had gezegd: je hebt een 8. Want dan was het leren gestopt.’
Daar raakt ze aan iets groters: in organisaties verwarren we vaak beoordeling en ontwikkeling. Richting geven vraagt dat je ontwikkeling ruimte geeft én dat die ruimte wordt gepakt. Niet alles hoeft meteen af. Niet alles hoeft meteen ‘goed’. Soms moet je het vooral dóen en dan bijsturen.
Benieuwd naar de andere richtinggevers?
FNO is een sociaal vermogensfonds voor én met mensen in kwetsbare situaties in Nederland. Onze droom is dat zij blijvend betere kansen hebben op meer gezondheid, kwaliteit van leven en toekomstperspectief.
100 Watt gebouw
James Wattstraat 100
1097 DM AMSTERDAM
