1. Luister ook naar je critici
Juist zij laten zien waar de spanning zit en bieden onverwachte inzichten.
Deirdre Carasso
Richting geven met twijfel en lef
Besturen draait niet om onfeilbaarheid, maar om de moed om in beweging te komen. In de podcast ‘Hoe geef jij richting?’ wandelt Ann Kusters, directeur/bestuurder van FNO, met mensen die in hun werk richting geven. Zo ook met Deirdre Carasso, directeur van Bibliotheek Utrecht. Samen liepen ze de favoriete route van Deirdre vanaf haar huis in de wijk Tuindorp.
Deirdre en Ann praten in deze aflevering over hoe je als richtinggever balanceert tussen luisteren naar alle verschillende geluiden en zelf in actie komen. Hun gedachtewisseling is open en soms kwetsbaar. De ontmoeting biedt dan ook meer dan lessen alleen: je voelt de energie van een gesprek van mens tot mens.
Deze podcast gaat live op 19 maart 2026.
Besturen is ook durven twijfelen
Ann Kusters ging in gesprek met Deirdre Carasso over niet-weten, weerstand, burgerschap en menselijkheid.
Leidinggeven gaat niet alleen over koers uitzetten, maar ook over luisteren naar verschillende geluiden en ruimte laten voor niet-weten. Hoe doe je dat? In deze aflevering van Hoe geef jij richting? wandelt Ann Kusters, directeur/bestuurder van FNO, met Deirdre Carasso, directeur-bestuurder van Bibliotheek Utrecht. Het gesprek gaat over de spanning tussen ontdekken en verantwoordelijkheid dragen. Want besturen draait niet om onfeilbaarheid, maar om de moed om in beweging te komen – mét twijfel, mét lef.
Verandering vraagt om beleid en middelen, maar net zozeer om bestuurders die hun eigen aannames durven bevragen. Dit ervaart Deirdre Carasso in haar werk bij de bibliotheek en herkent ze ook uit haar tijd als directeur van het Stedelijk Museum Schiedam, toen ze het museum transformeerde van een plek voor kunstkenners naar een huis voor de stad. Dit leverde weerstand op, maar ook nieuwe energie.
Opvallend is hoe belangrijk het voeren van gesprekken voor Deirde is. Niet alleen met medestanders, maar juist met de grootste critici. ‘De gesprekken met de mensen die het meest in de weerstand stonden (…) die waren voor mij het meest waardevol. Daar heb ik het meest van geleerd,’ vertelt ze. Ze ontdekte dat weerstand vaak voortkomt uit het gevoel niet gehoord te worden. Door ruimte te maken voor die stemmen, ontstond er verbinding – en verrassende nieuwe ideeën.
Inclusief leiderschap betekent ongelijkheid durven zien
Leiderschap draait volgens Deirdre niet om iedereen hetzelfde laten bijdragen, maar om ruimte geven aan verschillende manieren van meedoen. ‘Het samen doen is een levensader, maar tegelijkertijd hebben wij veel kennis en professionaliteit. En is het onze verantwoordelijkheid om dat te blijven combineren. We zijn wel verantwoordelijk voor het eindresultaat.’ Kortom: gelijkwaardigheid betekent niet dat iedereen hetzelfde doet, maar dat ieders bijdrage waardevol kan zijn.
Twijfel en technologie
In het gesprek komt ook de opkomst van technologie en kunstmatige intelligentie voorbij. Deirdre benadrukt hoe belangrijk fysieke plekken blijven, juist nu digitale technologie overal doordringt. Ook laat ze zien dat technologie ongemakkelijke vragen oproept.
Zo werkt Bibliotheek Utrecht aan toegang buiten openingstijden, waarbij leden met hun pasje het gebouw kunnen betreden. ‘Dat lijkt een prachtig idee,’ zegt Deirdre, ‘maar opeens zag ik het ook als onderdeel van de technologische “gevangenis” waarover Maxime Februari met mij sprak.’ Want is de bibliotheek nog wel openbaar als je je moet identificeren om naar binnen te kunnen? En ook de belangrijke rol van menselijke bibliotheekmedewerkers moet niet onderschat worden. Haar conclusie: vooruitgang omarmen, maar altijd met bewustzijn van de risico’s.
Actief burgerschap: van machteloosheid naar regie
Een ontroerend momenten in het gesprek is als Deirdre praat over een jonge bezoeker aan een burgerschapsfestival dat haar bibliotheek organiseerde. Deze bezoeker vertelde hoe machteloos ze zich voelde, net afgestudeerd, zonder werk en woning. Maar door de verhalen van burgerinitiatieven te horen, ontdekte ze dat ze zelf regie kon nemen.
‘De bibliotheek gaat erover dat je je individueel wil ontwikkelen, [je] digitaal vaardig en weerbaar wordt. Maar we vinden ook het collectief belangrijk: hoe kun je een bijdrage leveren aan de maatschappij?’ Voor Deirdre raakt dit de kern van burgerschap: niet wachten tot anderen het oplossen, maar kijken wat je zelf kunt doen. ‘Dat kan klein beginnen, maar het opent perspectief.’
Richting geven tussen tegenstrijdige belangen – lessen uit het gesprek:
Benieuwd naar de andere richtinggevers?
Deel dit artikel
FNO is een sociaal vermogensfonds voor én met mensen in kwetsbare situaties in Nederland. Onze droom is dat zij blijvend betere kansen hebben op meer gezondheid, kwaliteit van leven en toekomstperspectief.
100 Watt gebouw
James Wattstraat 100
1097 DM AMSTERDAM
© 2026 FNO