Delen en leren op projectleidersdag Gezonde Toekomst Dichterbij

Home Gezonde Toekomst Dichterbij Delen en leren op projectleidersdag Gezonde Toekomst Dichterbij

‘Delen en leren’ was het toepasselijke thema van de projectleidersdag van Gezonde Toekomst Dichterbij, de laatste vóór alle 46 projecten in de afrondende fase komen. Op 20 juni 2019 kwamen tientallen projectleiders samen in Antropia in Driebergen.

 

Toekomst programma

 

Monique begon de dag met een korte terugblik op het programma. Vijf jaar geleden was het best spannend om hiermee te starten; een substantieel programma qua lengte en budget, met een taai en veelomvattend thema. Medio 2020 zullen de resultaten van het evaluatieonderzoek bekend zijn, maar we kunnen nu alvast zeggen: de problematiek zal niet opgelost zijn. Daarom gaat FNO door met een nieuw programma begin 2021. Hoe dit vervolgprogramma eruit gaat zien is nog onbekend en natuurlijk mede afhankelijk van de lessen uit het evaluatieonderzoek.

 

Bekijk de presentatie hier

 

Lees hieronder over de voorlopige resultaten van het programma.

Positieve resultaten

Lenneke Vaandrager (WUR) gaf als een van de evaluatieonderzoekers een inkijkje in de voorlopige resultaten. Wat opvalt is de positieve inslag: wijdverbreid is een gedeeld trots gevoel bij projectleiders en gezinnen: ‘Wij hebben dit samen gedaan!’ Het gezin als eenheid lijkt goed gekozen en er zijn veel levens ten goede veranderd.

 

Bekijk de presentatie hier

 

Nu alle projecten gaan afronden, ging het in de zaal ook al even over borging. Dit kan behoorlijk pittig zijn en het is duidelijk dat de projectleiders hier veel aandacht voor hebben. Marcella van de klankbordgroep vertelde over de publicatie die de groep onlangs heeft uitgebracht: ‘Je ziet het niet’ en benadrukte dat het belangrijk is dat iedereen aandacht heeft of krijgt voor al dan niet verborgen armoede.

 

Lees hieronder over de ochtendworkshops.

Op de ochtend kon gekozen worden uit drie workshops:

 

1. ‘Hoe geef je ervaringsdeskundigheid een rol in jouw project en organisatie?’ door Marcella, ervaringsdeskundige en lid van de klankbordgroep, en Petra van der Lubbe van Windesheim Zwolle

Tijdens de workshop werd besproken hoe ervaringsdeskundigheid complementair zou kunnen zijn aan de inzet van professionals, door het zoeken van aansluiting en vertaling van behoeften naar beleid. Volgens de workshopleiders is het bij de inzet van ervaringsdeskundigheid van belang dat de ervaringsdeskundige emotioneel enige afstand kan nemen van de ervaringen. Dat hij of zij die al heeft geanalyseerd en vertaald naar wat er nodig is om verder geholpen te worden. Er werden diverse rollen onderscheiden, want ervaringsdeskundigheid kan van nut zijn op meerdere plekken in het werkproces, van beleid tot uitvoering.

Download de presentatie

 

2. ‘Sociaal ondernemerschap’ door Ruben Koekoek van Social Finance NL

Ruben Koekoek, oprichter van Social Finance NL, gaf een workshop die met veel enthousiasme werd ontvangen. Hij vertelde over de achtergronden van Social Finance en van het nut om met een andere bril te kijken naar de verantwoording van projecten. Hij ging in op een aantal voorbeelden van Social Impact Bonds (SIB), zoals de Buzinezzclub Rotterdam. Financiers als Start Foundation en ABN Amro financierden daar een aanpak waarbij 160 jongeren met een uitkering gecoacht werden naar werk. Deze investering werd door de gemeente pas terugbetaald als een jongere daadwerkelijk een baan vond of een onderneming startte. Hierna ging de groep aan de slag met een aantal vragen die je jezelf vooraf moet stellen als je een SIB wil starten (en waarop financiers als gemeenten ook graag antwoorden zien).

Download de presentatie

Download de vragen

 

3. ‘Begeleiding bij stoppen met roken voor mensen met minder gezondheidsvaardigheden’

Lees hieronder verder.

Stoppen met roken

 

Deze workshop was een zeer interactieve. Marieke Helmus en Edith Jansen van Pharos zijn op zoek naar nieuwe manieren om mensen met minder gezondheidsvaardigheden te helpen bij het stoppen.

De stoppen met roken-trend van de laatste jaren speelt zich bijna geheel af onder hoogopgeleiden. Veel lager en middelbaar opgeleiden roken net zo hard door. Zij roken vaak al lange tijd en ook meer sigaretten dan hoger opgeleiden, ze ervaren meer drempels die het moeilijker maken om te stoppen (zoals financiële zorgen) en hun gezondheidsvaardigheden zijn lager. Dit groeiende verschil vergroot de gezondheidsachterstand van mensen met een lage SES.

 

Ongeschikte methoden

 

De huidige methoden die stoppers kunnen begeleiden zijn niet goed toegesneden op mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden en/of laaggeletterdheid. Ze zijn ingewikkeld, te abstract en niet beeldend. Zelfs de makers van de methode ‘Voel je Vrij!’, de enige speciaal gemaakt voor mensen met een lage SES, hebben moeite om voldoende deelnemers te vinden.

Roken onder de afzuigkap

Verschillende leerstijlen

 

Daar moet wat aan gebeuren! Helmus en Jansen hopen in deze workshop op nuttige input van de aanwezige professionals, zodat er op korte termijn wat kan verbeteren aan deze situatie. We verdelen ons over de ruimte volgens de vier leerstijlen van Kolb én onze twee zintuiglijke voorkeuren. Stoppen met roken-methoden zouden volgens Helmus en Jansen namelijk ook meer rekening moeten houden met verschillen tussen de leerstijlen van mensen.

In de hoek ‘Doeners’ hebben we het vervolgens over het nut en de haalbaarheid van huisbezoeken. Helmus denkt namelijk dat de thuissituatie en woonomgeving van de stopper best eens essentieel kunnen zijn voor het falen of het succes van de stoppoging. Gewoontes zijn sterk en de inrichting van je huis ondersteunt je gewoontes. Rookgeur (die aanzet tot roken) blijft wel tot tien jaar in een huis hangen, er wonen vaak andere mensen in huis die gewoon doorroken, etc.

 

Vernieuwende huisbezoeken

 

Maar hoe kom je bij mensen binnen, hoe geef je ze inzicht in hun triggers en hoe ondersteun je hen bij veranderingen thuis?Een nieuw huis is vaak een nieuwe kans, maar dit is natuurlijk niet altijd haalbaar. Je zou je kunnen richten op een specifieke doelgroep die met een andere reden al huisbezoeken krijgt. Misschien moet een stopcoach de hele behandeling bij de stopper thuis doen? Er worden een paar vernieuwende plannen bedacht, zoals de positieve benadering te streven naar een ‘droomhuis’ of een roulerend groepsbezoek met feedback van mede-stoppers.

 

Download de presentatie

 

Lees hieronder over de middagvoorstelling.

Eten en theater

 

De lunch was heel bijzonder, want alle aanwezigen werden onderdeel van de voorstelling VETARM. In deze try out van Parels voor de Zwijnen vertelden (of zongen of verbeelden) echte bewoners van Amsterdam-Noord hun verhaal over armoede en overgewicht. Tussendoor ging iedereen tijdens speed dates in gesprek met zijn toevallige tafelgast over eten en gezondheid. De sfeer was doortrokken van humor, hoop en gezamenlijkheid.

 

Lees hieronder over de middagworkshops.

In de middag kozen we weer uit drie workshops:

 

1. ‘Anders denken, doen en organiseren: de veranderaanpak van proeftuin Ruwaard’ door Susanne Smits, programmamanager Proeftuin Ruwaard

Ruwaard is een wijk in de gemeente Oss waar wijkbewoners en organisaties samen oplossingen bedenken waarin mensen meer voor zichzelf en voor elkaar kunnen doen. Uiteindelijk streven zij naar hun ideale toekomstbeeld: een vitale wijk waar wijkbewoners tegen lagere kosten een betere (positieve) gezondheid ervaren.

Dit toekomstbeeld is vertaald in vijf strategische doelen:
1. Meer en betere gezamenlijk georganiseerde zorg, welzijn en wonen
2. Betere gezondheid en ervaren kwaliteit van leven van individuele wijkbewoners
3. Meer gezamenlijke betrokkenheid en verantwoordelijkheid van wijkbewoners
4. Lagere maatschappelijke kosten
5. Beter steunende systemen

Iedereen werkt met de volgende vragen: ik wil, ik kan en ik heb nodig. Door die vragen te beantwoorden, beginnend bij de wijkbewoners, gevolgd door professionals, managers en bestuurders, wordt duidelijk hoe iedereen anders kan denken, doen en organiseren. Op basis van micro-analyses ziet men in Ruwaard dat mensen zich gelukkiger voelen en is er minder ondersteuning en zorg nodig.

Download de presentatie

 

2.’Werken met vrijwilligers en ambassadeurs’ door Britta Lassen, sociaal pedagoog en eigenaar van de MOOImethodiek

Britta Lassen gaf een mini-workshop over het aansturen van vrijwilligers en ambassadeurs. Volgens Lassen is het belangrijk om de verwachtingen van elkaar maar ook de competenties van vrijwilligers goed in beeld te hebben. Het is van belang dat een vrijwilliger de taak goed aankan en net wordt overvraagt. Net als bij een collega is het ook belangrijk dat je een open dialoog houdt met de vrijwilliger en hem of haar dus ook aanspreekt als iets niet zo gaat als verwacht of gehoopt. Tijdens de workshop oefenden we met elkaar aanspreken op taak of relatie. Ook werd geoefend met het stellen van coachende vragen.

Bekijk de 8 tips voor het begeleiden van vrijwilligers

 

3. ‘De omgekeerde toets’

Lees hieronder verder.

Maatwerk zonder willekeur

 

Evelien Meester van Stimulansz gaf een verhelderende workshop over ‘de omgekeerde toets’. Deze manier van werken maakt maatwerk mogelijk zónder willekeur. De toets is speciaal ontwikkeld voor gemeenteambtenaren en bruikbaar bij het toepassen van wetten binnen en buiten het sociaal domein. Bij de omgekeerde toets denk je niet vanuit wetten, maar naar wat nodig is (samen met de burger!) en pas daarna of dat past binnen de grondwaarden (de bedoeling) van de relevante wetten.

 

Bieden wat nodig is

 

Het is voor gemeenten uiteraard belangrijk om zich aan de wet te houden. Wetten bieden mensen rechtsbescherming en beschermen tegen willekeur. Maar nu gemeenten met de decentralisatie veel verantwoordelijkheden hebben gekregen, is het ook belangrijk dat burgers gehoord en goed geholpen worden; dat gemeenten bieden wat nodig is.

Vaak wordt er gedacht in standaard regelingen en krijgen mensen niet waar ze eigenlijk behoefte aan (en recht op!) hebben. Bovendien bestaan er op dit moment veel verschillen in de behandeling van burgers tussen gemeenten onderling én tussen gemeenteambtenaren. Sommigen kijken met een open blik en sommigen kijken alleen naar de letter van de wet. En dat terwijl er binnen de meeste wetten veel ruimte is om af te wijken van de standaard, als je er maar oog voor hebt, aldus Meester.

 

Verborgen kosten

 

Mensen denken dat maatwerk duur is, maar de (verborgen of toekomstige) kosten van géén maatwerk leveren, worden vaak niet meegewogen. Meester vertelt het verhaal van Timo. Timo wil een opleiding volgen waarvoor hij elke dag een flink eind moet fietsen. Met zijn beperking gaat dat niet en dus vraagt hij een elektrische fiets aan. Deze wordt niet toegekend; alleen een scootmobiel is mogelijk. Timo vindt dat maar niets: hij is nog jong en zo’n voertuig is niet bepaald hip. Stel dat Timo nu geen opleiding gaat volgen. Timo is dan een werknemer met een beperking én zonder opleiding. Dit gaat de maatschappij in de toekomst waarschijnlijk stukken meer kosten dan een elektrische fiets…

 

Geluk volgens Aristoteles

 

Meester is een goede verteller en krijgt de toehoorders enthousiast. Er wordt gepraat over een wet voor het recht om gezond te kunnen leven, een toekomstig preventiefonds, denk- en doenvermogen, de omgeving die in de weg kan staan van verandering bij mensen, wat geluk inhield volgens Aristoteles en nog veel meer.

Cultuurverandering bij gemeenten is lastig en kost tijd, maar er zijn door Stimulansz al honderd gemeenten getraind in de omgekeerde toets.

 

Download de presentatie

Casusboekje Omgekeerde toets

Casusboekje Jongeren Omgekeerde toets

Foto’s: Hermance van Dijk

Gezonde Toekomst Dichterbij